Olieverf schilderen voor beginners: stap voor stap

Olieverf schilderen staat bekend als iets voor ervaren schilders, maar beginnen is niet moeilijk. Het grote voordeel is het langzame drogen: je hebt tijd om tinten direct op het doek te mengen, te corrigeren en laag over laag te werken. In deze handleiding lees je wat je nodig hebt en hoe je stap voor stap je eerste schilderij met olieverf maakt.

Is schilderen met olieverf geschikt voor beginners?

Ja. Olieverf droogt langzaam, dus je kunt fouten corrigeren en kleurovergangen zelfs een uur later nog afwerken. Je moet alleen wennen aan oplosmiddelen en aan het feit dat een voltooid schilderij langer droogt dan bij acrylverf. Twijfel je? Vergelijk dan de verschillen tussen olieverf en acrylverf.

Wat heb je nodig om met olieverf te schilderen?

• Olieverf – om mee te beginnen is een set olieverf met 12 tot 24 tinten voordeliger. Een overzicht van de series vind je in de categorie olieverf.
• Penselen – het best zijn platte penselen met stevig haar in meerdere maten, eventueel een paletmes voor dikke lagen.
• Terpentine of terpentijnolie om de eerste lagen te verdunnen en penselen schoon te maken, en lijnolie om de verf soepeler te maken. Die vind je in de categorie hulpmiddelen voor olieverf.
• Palet, een lap en een gegrondeerd schildersdoek van katoen of linnen.

Olieverf schilderen stap voor stap

1. Schets. Teken met potlood of verdunde verf licht de hoofdvormen.
2. Onderschildering. Schilder de eerste laag met verf die is verdund met terpentijnolie of terpentine. Die laag is dun en droogt sneller.
3. Volgende lagen volgens de regel „vet over mager”. Elke volgende laag moet meer olie en minder oplosmiddel bevatten dan de vorige, anders kan de verf na verloop van tijd barsten. Lees er meer over in het artikel terpentijnolie of lijnolie.
4. Details en lichte partijen voeg je als laatste toe. Probeer voor plastische streken impasto.
5. Laat het schilderij drogen op een goed geventileerde plek.

Hoe lang droogt een olieverfschilderij en wanneer vernis je het?

Een dunne laag is meestal na enkele dagen aan het oppervlak droog, dikke lagen soms pas na weken. De afsluitende vernis, die het schilderij beschermt tegen stof en vuil, breng je pas aan op een volledig droog schilderij. Volgens fabrikant Schmincke kan dat op zijn vroegst na 8 tot 12 maanden.

Welke vernis bij olieverf past, vind je bij mediums en vernis voor olieverf. Of je een schilderij moet vernissen, lees je in moet je een schilderij vernissen?

Hoe maak je penselen schoon na olieverf?

Spoel de penselen eerst uit in terpentine of terpentijnolie en was ze daarna met zeep en water. Een mildere keuze is de milieuvriendelijke penselenreiniger van Schmincke, die ook opgedroogde verfresten oplost.

Kun je met olieverf schilderen zonder terpentijnolie?

Ja, met watervermengbare olieverf, die je met water verdunt en waarmee je je gereedschap met water schoonmaakt. Meer over pigmenten, soorten verf en de aanduidingen op de tube lees je in het artikel Wegwijs in olieverf.