Acrylverf of olieverf? 5 redenen om met acrylverf te schilderen

Acrylverf of olieverf: waarom schilderen met acryl?

Twijfel je tussen acrylverf of olieverf? Voel je dat het tijd is voor verandering? Ik heb het gevoel dat moderne kunst thuishoort bij acryl, met al zijn artistieke en creatieve mogelijkheden.

Er komen steeds meer acrylmediums op de markt. Daarmee verleg je de grenzen van het scheppen, van tweedimensionale naar meerdimensionale werken, of juist naar het schilderen met vloeibare, fluïde acryl.

Tegelijk streven fabrikanten naar een grondiger bescherming van de gezondheid en het milieu, waarbij de productie van olieverf in de meeste gevallen achterblijft. Laten we dieper ingaan op waarom acrylverf beter bij jouw kunst past dan olieverf.

Ruil de goede oude olieverf in voor acryl

Ik hoor vaak dat traditionele kunstenaars schilderen met acrylverf associëren met tekenlessen of een kunstopleiding voor beginners. Natuurlijk is olieverf al zo lang bij de mensheid dat het bijna uit de tijd van de dinosaurussen lijkt te komen, en daar hoort een zekere eerbied bij.

In deze snelle tijd is schilderen met acryl echter een handigere oplossing. Vooral kunsttheoretici leren hun studenten dat echte kunstenaars olieverf gebruiken, geen acryl. Volgens mij worden acrylverven onderschat. Ik laat je graag de belangrijkste redenen zien om er verliefd op te worden.

Laten we eerst kijken waar acrylverf vandaan komt.

Wanneer is acrylverf ontstaan?

Voordat ik koos tussen olie en acryl, vroeg ik me af waar acrylverf eigenlijk vandaan komt. Ik ontdekte dat ze halverwege de 20e eeuw werd uitgevonden als alternatief voor giftige, dure en langzaam drogende olieverf.

De kwaliteit was in het begin echter niet ideaal. „Een van de redenen waarom mensen niet aan acrylverf wilden wennen, is dat de eerste verven te krijtachtig, extreem mat waren en weinig sterke pigmenten bevatten”, legt Rhéni Tauchid uit, kunstenaar en auteur van de recente uitgave uit 2018 van het boek Acrylverf: Mediums & Methoden, dat ik je van harte aanbeveel.

Gaandeweg werd de productietechnologie verbeterd en werd acryl een volwaardig schildersmedium dat de gezondheid niet schaadt.

Schilders als David Hockney, Helen Frankenthaler en Mark Rothko droegen bij aan de populariteit van acrylverf. „Naarmate mensen meer leerden over de gebruiksmogelijkheden van acryl, werd het ook als professioneel medium populairder”, merkte Tauchid op.

Waarom acrylverf? 5 voordelen op een rij

Dit zijn de redenen waarom het goed is om vrienden te worden met acrylverf:

1. Je hebt maar een paar eenvoudige spullen nodig

Acrylverf is niet veeleisend en houdt rekening met je budget. Voor olieverf heb je meerdere duurdere benodigdheden nodig: terpentijnolie, medium, olie, penselen met natuurhaar, gesso, schildersdoek en uiteraard een goed geventileerde ruimte. Bij acrylverf heb je maximaal 4 dingen nodig, die zeker goedkoper zijn: de acrylverf zelf, een synthetisch penseel, een bakje water en de ondergrond waarop je gaat schilderen, meestal een schildersdoek.

Het bespaarde geld kun je volgens Tauchid beter investeren in de kwaliteit van de acrylverf: hoe hoger de lichtechtheid die je kiest, hoe meer duurzaam pigment je erin vindt. De lichtechtheid staat op de verf aangegeven met het teken +. Hoe meer +, hoe hoger de kwaliteit. Een goede ondergrond is de basis van elk duurzaam schilderij.

Mijn tip: de zeer lichtechte acrylverf Amsterdam van Royal Talens.

Wat penselen betreft: bij acryl heb je er niet zoveel nodig als bij olieverf. Het meest geschikt zijn penselen met synthetische haren. Synthetisch haar kan namelijk beter overweg met de structuur van acrylverf.

Een pluspunt is ook het eenvoudige schoonmaken. Je wast penselen gewoon onder water, eventueel met zeep. Penselen schoonmaken na olieverf vraagt om terpentine, terpentijnolie of andere giftige middelen, en naast de geur kost dit ook nog veel tijd. Gebruik je een palet, dan kun je de acrylverf er mooi van afschrapen, of je laat haar gewoon opdrogen en afpellen.

2. Je bepaalt zelf de consistentie en textuur

Een van de beste eigenschappen van acrylverf is dat ze flexibel is. Voeg je een medium toe (een product dat de verf verdunt of verdikt), dan krijg je eigenschappen die lijken op die van andere soorten verf. Meng je bijvoorbeeld een vertrager door de verf, dan voelt het alsof je met olieverf schildert. Met mediums maak je ook een craquelé-effect of glittereffect. Misschien spreekt een medium voor extra snel drogen je aan, ook al droogt acrylverf sneller dan je je kopje koffie op hebt.

Om beter te begrijpen hoe acrylmediums de verf helpen, raadt Tauchid aan kennis te maken met 5 kernbegrippen:

• viscositeit (consistentie)
• reologie (de vloeiing van de verf), een tongbrekend woord
• glans
• relatieve dekking (mate van transparantie)
• textuur (plasticiteit in de ruimte)

Het klinkt misschien als een college op de universiteit, maar elk van deze eigenschappen bepaalt hoe de verf zich op het doek gedraagt. Begin je met acrylverf, maar heb je al ervaring met bijvoorbeeld aquarel, dan kun je je met behulp van mediums geleidelijk aanpassen aan het gedrag van de verf, zodat het resultaat aansluit bij wat je voor ogen hebt.

Wil je weten of je mediums echt nodig hebt? Lees dan Acrylmediums: zijn ze nodig of niet?

Mijn tip: ongelooflijk dikke en rijke acrylverf Gallery van het merk Winsor&Newton.

3. Met acryl kun je overal schilderen

Ken jij het verhaal van de schilder die zijn slaapkamer tot atelier ombouwde? Bij olieverf is dat helaas niet de ideale oplossing, omdat ze een goed geventileerde ruimte vereist. Olieverf bevat veel giftige stoffen die schadelijk zijn voor de gezondheid, en in een slecht geventileerd atelier vervuilen terpentine en terpentijnolie de lucht met dampen.

Heb je geen budget voor een eigen creatieve studio met ramen, of wil je gewoon in de keuken of woonkamer schilderen? Dan is acrylverf een geweldige keuze. Ze is op waterbasis, dus je hoeft ze niet met andere stinkende middelen te verdunnen. Omdat ze met water verdunbaar is, is ook handen wassen eenvoudiger: olieverf gaat er maar heel moeilijk af en kan je huid irriteren.

Deze factor, samen met de aantrekkelijke prijs en veiligheid, is nog een reden waarom acrylverf wordt gebruikt op kunstopleidingen.

4. Acrylverf droogt snel, dus bouw je sneller lagen op

Laag na laag ontstaat een meesterwerk. Stel je eens voor hoe fijn het is om met een penseel of paletmes te werken. Acrylverf kun je vrij snel op elkaar aanbrengen, zodat een zogeheten glacis ontstaat: een textuur die over eerdere lagen is opgebouwd. Je kunt ook glaceermedium gebruiken, dat wordt gemaakt van vloeibare polymeerharsen, zodat je werk meer transparantie en vloeiendheid krijgt.

5. Je schilderij kan veranderen in een sculptuur

Een ander verbluffend aspect van acrylverf is de mogelijkheid om in een driedimensionale vorm te veranderen. „Olieverf, aquarel of verf op wasbasis wordt op het oppervlak aangebracht en blijft daar, terwijl acrylverf van een niet-klevend oppervlak kan worden afgepeld en gebruikt als fijn beeldhouwmateriaal, en zo het domein van verf overstijgt en doordringt tot het domein van sculptuur en collage”, beschrijft Tauchid in uiterst wetenschappelijke taal.

Eenvoudig gezegd: acrylverf is ideaal voor de collagetechniek, waarbij je stukjes van verschillende materialen met acryl op het doek lijmt en driedimensionale werken ontstaan.

Mijn conclusie: acrylverf is veelzijdig en praktisch

Acrylverf is enorm veelzijdig. Ze maakte vooral indruk op mij, omdat ze zowel geschikt is voor artistiek scheppen als voor creatieve projecten. Schilderen met acryl is snel, handig en milieuvriendelijk. Ik geloof dat je acryl net zo leuk gaat vinden als ik.

Wil je de verschillen nog eens naast elkaar zien? Lees dan 5 belangrijke verschillen tussen olieverf en acrylverf.

Veelgestelde vragen

Hoe lang droogt acrylverf in vergelijking met olieverf?

Acrylverf droogt zeer snel, meestal binnen enkele minuten tot uren, zodat je zonder lang wachten laag over laag kunt werken. Olieverf droogt in dagen tot weken, omdat ze droogt door oxidatie en niet door het verdampen van water.

Heb ik bij acrylverf een speciaal oplosmiddel nodig?

Nee, acrylverf verdun je met water, dus je hebt geen giftige oplosmiddelen zoals terpentijnolie nodig. Na het drogen is ze watervast en duurzaam.

Is acrylverf ook geschikt voor beginners?

Ja. Acryl is eenvoudig, droogt snel en je maakt penselen gemakkelijk schoon met water. Het vergeeft fouten, omdat je lagen eenvoudig kunt overschilderen.

Kan ik acrylverf met olieverf mengen?

Acryl en olie meng je beter niet door elkaar, omdat ze een verschillende chemische samenstelling en droogtijd hebben.

Welke ondergrond is het best voor schilderen met acryl?

Acryl kun je op bijna elke ondergrond gebruiken, zoals schildersdoek, papier, hout of karton, zolang het oppervlak schoon en ontvet is. Voor het beste resultaat raden we een universele acrylgesso aan.

Hoe maak ik penselen schoon na het werken met acrylverf?

Spoel de penselen meteen na het werk grondig met lauwwarm water en milde zeep. Is de verf eenmaal opgedroogd, dan krijg je ze bijna niet meer schoon zonder de haren te beschadigen.

Ik wens je veel creatief plezier, Ingrid