Craquelé effect maken: stap voor stap met medium, vernis en pasta

Een craquelé effect geeft het oppervlak scheurtjes zoals op oud porselein of oude schilderijen. Dat kan op drie manieren en elke manier geeft een ander resultaat: craquelémedium zorgt ervoor dat de bovenste verflaag scheurt, craquelévernis maakt een netwerk van scheurtjes in het vernis en craquelépasta geeft diepe 3D-scheuren. Versier je een voorwerp met een servet, dan breng je het craquelévernis pas aan op de voltooide decoupage.

Welk craqueléproduct kies je?

Eenstaps- of tweestaps-craquelé?

In handleidingen kom je beide namen tegen. Bij craquelémedium met één component breng je één product aan tussen twee verflagen. Een tweecomponenten- of tweefasen-craquelévernis bestaat uit twee componenten die je na elkaar aanbrengt: de scheuren ontstaan in de tweede laag vernis.

Hoe maak je een craquelé effect met craquelémedium?

1. Schilder het voorwerp met matte acrylverf en laat die drogen. Deze kleur zie je later in de scheuren.
2. Breng een voldoende dikke laag craquelémedium aan en laat die drogen.
3. Breng in één richting een dunne laag van de tweede acrylverf aan, bij voorkeur in een contrasterende tint. Die scheurt tijdens het drogen.

Hoe dunner de bovenste verflaag, hoe fijner de scheurtjes. Pentart craquelémedium bestaat uit één component en is op waterbasis.

Hoe maak je scheuren zoals op oud porselein met craquelévernis?

Daarvoor dient tweefasen-vernis met fijne lijnen. De werkwijze voor Pentart craquelévernis 2-fasen 100 + 100 ml:

1. Breng op een afgewerkt, droog versierd voorwerp de eerste fase aan en laat die drogen.
2. Breng de tweede fase aan en wrijf die met je vingers grondig over het oppervlak. Die scheurt tijdens het drogen.
3. Laat de scheuren opvallen: wrijf Pentart antiekpasta of vloeibare patina in het droge oppervlak en veeg het teveel af met een doek.
4. De tweede fase is na het drogen niet watervast, dus vernis het voorwerp een dag later met een vernis dat met terpentine wordt verdund.

Bij de set Fineline 2 × 20 ml breng je met een zacht penseel de eerste component aan en laat je die volledig drogen. De tweede component is op oplosmiddelbasis en heeft enkele uren tot een hele nacht nodig om te drogen. Je kunt dat versnellen met een föhn of warmte, maar niet te dichtbij, zodat het materiaal niet verbrandt. Accentueer de scheuren daarna met patina, pigmentpasta of metaalpigment. In de verpakking zit een folder met instructies.

Welke vernis gebruik je als afwerking?

Gebruik op een mat oppervlak Pentart matte kleurloze vernis: een synthetisch vernis dat de fabrikant aanbeveelt als eindvernis op Pentart-craquelévernis. Wil je de glans behouden, kies dan transparante glanzende Pentart-vernis op basis van oplosmiddelen. Bij Fineline raadt de fabrikant juist een glanzend vernis aan, omdat een mat vernis de glans van de tweede component zou dempen. Glanzend vernis heeft een sterke geur; breng het alleen aan in een goed geventileerde ruimte. Meer opties vind je bij vernis en fixatief.

Hoe werk je met craquelépasta?

Breng Pentart craquelépasta metallic aan op een gedroogde grondlaag. De laagdikte bepaalt de diepte en de vorm van de scheuren. Voor het drogen van de pasta raadt de fabrikant een föhn aan. In het artikel wat gebeurt er als je craquelépasta mengt met acrylverf laten we zien hoe de pasta zich gedraagt met verf.

Waar hangt de grootte van de scheuren van af?

• Laagdikte: bij medium geeft een dunnere bovenlaag verf fijnere scheurtjes. Bij tweefasen-vernis hangt het scheurpatroon af van de dikte van beide fasen, en bij pasta hangen de diepte en vorm van de scheuren af van de dikte van de pasta.
• Droogtijd: bij tweefasen-vernis beïnvloedt die hoe de scheuren eruit komen te zien.

Kun je ook meubels craquelé maken?

De fabrikant beschrijft craquelémedium voor keramiek, vazen, houten doosjes en lijstjes, en craquelévernissen voor versierde voorwerpen. Voor het renoveren van oud meubilair is de Pentart antiekgel bedoeld: je brengt hem aan, veegt hem af met een spons of doek en het hout krijgt een antiek uiterlijk. Hij accentueert ook mooi de gescheurde plekken na het craqueleren.

Kun je waspasta in de scheuren wrijven?

Metallic niet: volgens de fabrikant is metallic waspasta van Pentart niet geschikt om de scheuren op te vullen, omdat ze er moeilijk uit te verwijderen is. Gebruik voor de scheuren antiekpasta of vloeibare patina.

Een craquelé effect geeft decoupage en beschilderde voorwerpen een antiek uiterlijk. Craquelévernissen, -mediums en -pasta’s vind je samen met de lijmen in de categorie lijmen en vernissen voor decoupage. Hoe je een servet plakt, lees je in het artikel over decoupage met servetten.